Wie mijn nieuwsbrief ontvangt, en heeft gelezen , weet dat in Frankrijk een kleine rosé-rel gaande is. Mijn schoonouders zijn er op dit moment en zij vertelden mij dat er inderdaad veel om te doen is, op tv, in de kranten en in het café. Het houdt de wijnminnende dan wel –makende Fransman dus echt bezig. Wat is het punt? Binnen de EU was het voorstel gedaan om het mengen van witte en rode wijn om tot rosé te komen toe te staan. Een beetje Franse wijnboer maakt rosé echter op een heel andere manier. Namelijk door of blauwe druiven kort mee te laten gisten of een deel van de gistende most voor rode wijn vroegtijdig af te tappen. Het simpelweg mengen wordt door de traditionele wijnboeren als een verderfelijke methode beschouwd. Zij hebben goed hun best gedaan om hun mening te verkondigen en te lobbyen voor een beter rosé-klimaat, want de EU is tot inzicht gekomen. Dit heeft geleidt tot een verandering van standpunt. Afgelopen maandag heeft de Europese Unie laten weten dat ze de productie van rosé door het mengen van rode met witte wijn toch niet toe zal staan. "Er zal geen verandering komen in de productieregels van rosé", aldus Brussel dat zegt te hebben geluisterd naar de protesten van de Franse en andere wijnproducenten uit de EU.

Rest ons nu nog alleen maar te duimen voor een mooie zomer zodat we kunnen genieten van echte rosé’s! Ik ben in ieder geval van mening dat je fijnere en elegantere rosés mag verwachten bij de traditionele methode. Het vraagt in ieder geval meer van de wijnmaker. Het is niet alleen een kwestie van kleur in ieder geval.

Wil je meeproeven? Deze vraag stelde Ellen Dekkers, cursusleidster van de Wijnacademie, me een paar weken gelden. Binnenkort komt er een boekje uit over de beste wijnen uit de Languedoc. Maar hoe kom je tot zo’n selectie? Door 10 vinologen op een maandag naar Maarn te laten komen (meteen een flashback: dat is de plek waar ik 2 jaar om de week was om van alles op wijngebied te leren en te proeven). Ik voelde me vereerd, want het bleek een select clubje.

Maandagochtend stonden wij daar voor de zware opgave om met 10 personen 343 wijnen te beoordelen! De eerste sessie was kort maar krachtig: iedereen beoordeelde 35 wijnen en het enige wat je te doen stond, was aangeven of de wijn door kon naar de volgende ronde of niet. Dus geen uitgebreide proefnotities met  geur en smaakbelevingen, maar alleen ja of nee. Ofwel: kijken of een wijn goed van balans is, zuiver en vooral lekker.

Bij het proeven voel je toch spanning; je weet dat een wijnboer zijn ziel en zaligheid in een wijn heeft gestopt en met één oordeel kun je een droom in duigen doen vallen, wanneer de wijn in de categorie ‘niet door naar de volgende ronde’ is gevallen.
Serieus proeven dus, dat lukte goed op de late ochtend. Eerst dacht ik dat er geen wijn in mijn selectie door zou gaan, maar later bleek er toch een aantal mooie exemplaren tussen te zitten. Door naar de volgende ronde.

Voor ons bestond die ronde uit het uitgebreider proeven in tweetallen. Daarbij ging het wel om het noteren van geur, smaak en afdronk en bepalen met welke gerechten een wijn samen kan. Vervolgens kreeg iedere wijn een score op schaal van 1 tot 20. Tijdens het proeven dacht ik nog: het blijft toch subjectief en mijn 15 punten zijn anders van waarde dan die van mijn collega proevers. Maar mijn proefpartner en ik bleken, op enkele uitzonderingen na, aardig op één lijn te zitten. Op deze manier hebben we nog zo’n 25 tot 30 wijnen nader geproefd. De 20 wijnen met de hoogste scores worden straks opgenomen in de gids voor de beste Pays d’Oc wijnen.

Ellen vroeg ons of we het leuk vonden deze wijnen nog eens terug te proeven? Leuk wel, maar we konden rood nog maar nauwelijks van wit onderscheiden. Ons verzadigingspunt was bereikt, het duizelde ons van de rode bessen, frambozen, ananas, citrus, perzik, hout, zuren en tannines. En nee, na 60 geproefde wijnen hoef ik ook geen wijn mee voor thuis. Voorlopig dus even geen Pays d’Oc wijn voor mij!

Tot mijn schrik zie ik dat het al weer veel te lang geleden is dat ik me meldde op dit weblog. Mijn voornemen om tweewekelijks te schrijven bleek al lastig, maar nu heb ik het wel erg lang laten afweten. Met excuses, heb ik weer goede voornemens. Dus vanaf nu weer met regelmaat nieuws, nieuwtjes en wederwaardigheden.

Onlangs was ik op een overzichtsproeverij van Californische wijn: meer dan 600 wijnen van zo’n 125 wijnhuizen. En dat allemaal tussen 14 en 18 uur, doorwerken dus! Vol goede moed begon ik aan 10 wijnen die door het Gilde van Sommeliers gekozen waren tot de wijntop 10 uit Californie. Een leuk begin, vooral een volfruitige viognier en een elegante zinfandel (ja, dat blijkt mogelijk) vielen in de smaak.

Op naar de stand van Robert Mondavi, dit wereldberoemde wijnhuis gaan we natuurlijk niet overslaan. Ik vroeg de Nederlandse vertegenwoordiger of zij juist wilden opvallen door geen zinfandel te laten proeven. Dat is immers het paradepaardje van Californië waarmee je werd overgoten maar wat mijn hart, ook na vanmiddag, niet echt sneller doet slaan.  Hij bevestigde mijn vermoeden en gaf aan juist uit te willen gaan van de gedachte less is more (wat mi niet lukt bij Californische wijn maar daarover straks meer). Dus naast 3 witte (een prachtige Fume Blanc overigens) stonden er 3 Cabernet Sauvignons op de Mondavi proeftafel. En dat was inderdaad een heel aardig vergelijk. We begonnen met een frisfruitig exemplaar gemaakt van druiven afkomstig uit diverse wijngaarden. Vervolgens een cab (de trendy afkorting) uit Napa valley die wat meer hout had gehad en daardoor wat voller en warmer smaakte. Ten slotte de ‘topcab’,  met een prijs van 100 euro en vergelijkbaar met de top uit de Bordeaux. Hoewel ik niet zal ontkennen dat het een heel mooie wijn was, mistte het toch de elegantie en diepgang die een Bordeaux kan bieden. Dus zeker heel goed drinkbaar maar wat mij betreft zijn prijs niet geheel waard.

Een wetenswaardigheidje deed ik nog op: het waarom van de lastige zinfandel. Het blijkt een moeilijk te verbouwen druif omdat geen tros druiven op 1 moment in zijn geheel rijp is. Waar de eerste druiven al verschijnselen van overrijpheid beginnen te vertonen, zijn andere druiven nog klein en groen en lang niet rijp voor de pluk. Soms kan 20 tot 40% van de trossen niet worden gebruikt omdat ze niet goed blijken. Dus het moment van plukken is lastig te bepalen en groene, onrijpe tonen zijn niet altijd te voorkomen.

Mijn bevindingen van deze Californische proefmiddag: na lang zoeken ben ik op een paar mooie wijnen gestuit, maar het is vooral veel van hetzelfde. De mening van de organisatie dat het kwaliteitsniveau van Californische wijnen hoog ligt en er meer balans in fruit en gebruik van hout is, deel ik geenszins. Eigenlijk ken je het na een paar wijnen wel en alles wat je daarna proeft onderscheidt zich niet werkelijk meer, het lijkt allemaal veel op elkaar. Dat komt waarschijnlijk doordat het veel van alles is: veel aroma, veel rijp fruit, veel hout, veel alcohol. Dus weinig subtiele wijnen met enige diepgang. Maar soms wil jejuist ongecompliceerd en gewoon zo’n heel smakelijke wijn drinken, op zo’n moment kun je met een gerust hart die Californische zinfandel openmaken!

Onlangs liep ik weer tegen een nieuwigheidje aan op wijngebied. De Spaanse producent Volteo levert wijnen met een volautomatische temperatuuraanduiding. De truc zit hem in het etiket, of eigenlijk in de inkt die daarvoor gebruikt wordt. Wanneer de wijn op de juiste drinktemperatuur is, geeft het etiket een verkleuring en verschijnt de tekst ‘Drinking temperature O.K.’.

Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik daarvan nou moet denken. Temperatuur is inderdaad een wat onderbelicht aspect van het wijndrinken. Ik vind dat we in Nederland witte wijn vaak te koud drinken (recht uit de koelkast!) en rode wijn op de kamertemperatuur van tegenwoordig is voor sommige wijnen toch echt te warm. Enige bewustwording van de consument is dus zeker op zijn plaats.
Aan de andere kant is het toch ook weer een marketingtrucje om dat in de inkt van het etiket te verstoppen. En daar houd ik dan weer niet van. Er moeten toch andere manieren zijn om te bevorderen dat je wijn op de temperatuur gedronken wordt waarop ie het best tot zijn recht komt. Mensen moeten je wijn kopen omdat de wijn goed en lekker is; niet omdat er zo’n leuk verkleurend etiketje op zit. Een auto koop je toch ook vooral omdat ie goed is of goedkoop, of veilig rijdt, toch niet omdat er zo’n lekkere muziekinstallatie in zit. Of denk ik nu enigszins als een naieve, romantische wijngenieter?

Zo pratende denk ik toch dat het voordeel van de twijfel toch naar de Spaanse ondernemer moet gaan. Innovaties in het traditionele wijnvak verdienen aanmoediging, zelfs als het er een is, die je zelf wat minder aanspreekt. En de temperatuur van de wijn blijft belangrijk. Zo, heb ik op mijn eigen manier ook weer bijgedragen aan de bewustwording van de Nederlandse wijnconsument.

Afgelopen week had mijn wijnhuis, Wijnhuis Werelds, weer zijn traditionele najaarsproeverij. Dat is voor mij altijd weer een leuk evenement. De drukte, het contact met de klanten, hun enthousiasme geven me altijd weer energie. Zeker als het ook zakelijk goed uitpakt (zoals nu).
Nu was ik deze keer niet op mijn best; bij het inladen van de dozen wijn schoot het in mijn rug en kon ik maar amper uit de voeten. Tot overmaat van ramp kwam een van onze vaste inschenkers niet opdagen en moesten we wat improviseren (met dank aan Eugenie). In de ongedwongen sfeer hebben onze gasten er overigens weinig van gemerkt en zo hoort dat ook.

Interessant is zo’n proeverij ook omdat het een soort mini-enquete onder wijndrinkers is. Welke wijnen zijn favoriet en hoe ontwikkelt de smaak zich onder mijn publiek. En ik kan wat dat betreft niet anders dan concluderen dat Zuid-Afrika de glorieuze winnaar is. De meest gevraagde wijnen kwamen alle drie uit Zuid-Afrika; het waren de Bersig sauvignon blanc, de Bersig cabernet sauvignon en de Wolftrap, een heel interessante assemblage van shiraz, mourvedre en viognier. Die laatste is ook een van mijn persoonlijke favorieten: het pittige van een shiraz, de kracht van de mourvedre en nog een kleine beetje fruit van de viognier. Gelukkig voor de Oude-Wereldadepten kon ook de Spaanse Gaba do Xil Godello van Telmo Rodriguez (met nieuw etiket) op veel aanhangers rekenen.
Hebben liefhebbers die iets anders kozen dan ongelijk? Integendeel, die hebben een andere voorkeur en de bedoeling van zo’n proeverij is juist dat je die kunt ontdekken voordat je de wijn koopt. In de winkel is het toch vaak een gok op basis van naam en etiket. Ons doel is dat iedereen kan vinden wat ie lekker vindt.
Ook nog leuk om te vermelden; de Vindigo Picpoul de Pinet -een weinig voorkomende wijnsoort en een beetje als curiositeit opgenomen- kon de goedkeuring links en rechts best wegdragen. Dat zijn voor een wijnhandelaar dan weer de bijzondere waarnemingen op zo’n ‘werkdag’.

Voor me ligt het overzichtje Kerncijfers Wijn van het Productschap Wijn. Het geeft de importcijfers uitgesorteerd naar land van herkomst. Om trends te spotten is het een prima middel. Ik bloemlees wat:
- Frankrijk zet de gestage daling voor, maar blijft met 1,3 miljoen hectoliter veruit het meest door Nederlandse importeurs gekozen land. Duitsland is inmiddels stevig tweede en heeft Spanje en Italië definitief afgeschud in het klassement.
- Zuid-Afrika, dat in 2005 nog derde land was, is inmiddels afgezakt naar de vijfde plaats en levert met 300.000 hectoliter maar net iets meer dan de helft van wat we uit Duitsland halen.
- Nog maar 3% van onze wijn komt uit de VS; zelfs België en het Verenigd Koninkrijk leveren ons meer.
- Bulgarije, eens toch een vermaard wijnland, is helemaal uit beeld (1750 hectoliter). Marokko: slechts 40 hectoliter, en Zwitserland 10 hectoliter import …

Dit soort berichten is natuurlijk in zichzelf niet zo interessant, maar je kunt er wel de internationale markt aan aflezen, bepaald door dollarkoers, transportkosten en handelsspelregels. Daardoorheen is marketingkracht te herkennen en uiteindelijk ook wijnmakersvakmanschap. Dat is te illustreren aan de aanhoudende opkomst van Chili. Hoe je het wendt of keert; daar komt gewoonweg goedgemaakte wijn vandaan tegen een acceptabele prijs. Uiteindelijk bepalen die twee zaken toch de positie in de importranglijst en zo hoort het ook. We zijn in Nederland gedwongen vrijwel alle wijn te importeren en daar horen we ook gewoon op kwaliteit te selecteren en niet op prijs alleen.

Nog een aardig weetje uit de cijferlijst: in totaal importeren we 4.285.731 hectoliter wijn, 532 miljoen flessen. Die hebben een importwaarde van ruim 902 miljoen euro. Per fles zou dat 1,70 euro zijn; dat is dus wat de exporterende wijnboer of -handelaar ontvangt. De prijs die u betaalt, is dus vooral voor het hele traject tot aan uw glas: invoerrechten, accijns, marketing, verpakking, transport, groothandel, breuk, proeverijen, winkelbedrijf etcetera. Misschien moeten we daar maar niet te veel over nadenken, maar gewoon lekker proeven en zorgen dat we lekkere wijn in dat glas krijgen.

Het heeft even geduurd, het bericht over de wijnvakantie in Italië, maar nu zijn we weer echt aan de gang en is de vakantie voorbij. We waren in Piemonte, in de Langhe, eigenlijk dé wijnstreek in Italië. Je rijdt er inderdaad in een zucht van Barbaresco naar Barolo. Ieder dorpje heeft een of meerdere enoteca’s, de heuvels zijn er letterlijk bezaaid met wijnstokken. Dat zag ik in die mate eigenlijk alleen in het hart van de Bourgogne en de Bordeaux. Overal waar je kijkt zie je wijnstokken in opvallend kleine perceeltjes. Dat is ook het kenmerkende van de Italiaanse wijnmakerij. De producenten zijn eigenlijk relatief klein. Ik sprak er een paar, over de verwachte oogst, de speciale kenmerken van hun druiven (vooral de barbera en de nebbiolo) en over de wijze van wijn maken.
En allemaal spraken ze met enthousiasme over hun vak. De eigenaar van de agriturismo waar we een week verbleven, verbouwde ook voor andere wijnmakers, maar maakte zelf voor slechts drieduizend flessen per jaar. Ik prefereerde zijn Barbera d’ Alba boven de Dolcetta, die nog wat te hard was. Opvallend toch dat zo’n producent de moeite neemt om zijn vakmanschap in te zetten voor de locale markt en die enkele toeristische passant. Dat is alleen te verklaren uit liefde voor het vak, want voor het geld hoeft ie het niet te doen. En dat is eigenlijk de belangrijkste notie die ik mee kreeg uit Italië: het is er vol van wijn, in ieder geval in die streek.
Gevoegd bij het lekkere eten en de manier waarop het leven daar loopt, kan ik niet anders dan iedere wijnliefhebber aanraden er eens een bezoekje te brengen. Het is trouwens ook nog een prachtige streek, enige nadeel is dat de wegen zich door de heuvelachtige streek slingeren, maar dat wil ik graag voor lief nemen.

Onlangs was ik in de gelegenheid om een bijzonder gerecht te proeven. Ik had namelijk in een avontuurlijke bui een blikje Griekse inktvis, ingelegd in olie en kruiden, aangeschaft. Zo’n exotisch gerecht neem je mee als een probeersel, misschien is het lekker en misschien valt het tegen.
Nou, om maar duidelijk te zijn: het was helemaal niks. Kleine, paarswitte tentakeltjes drijvend in een troebel sausje. Het ene verbrokkelde in je mond, het tweede hapje was daarentegen na minuten gekauw nog niet weg te krijgen. En erg zout ook nog. Enfin, experiment mislukt.

Waarom ik dit vertel? Alleen door af en toe zo’n mislukking aan te durven, kun je nieuwe lekkernijen ontdekken. En dat is met wijn niet anders. Jarenlang dezelfde wijn drinken kan best een goed idee zijn; als die je bevalt, waarom dan veranderen? Wat mij betreft omdat je jezelf daarmee een onverwacht, ongedacht genoegen ontzegt. Als je bv. op vakantie nou eens die onbekende heerlijk frisse sauvignon met die krachtige en bijzondere geur ontdekt. Of op het terras in Spanje toch eens een keer een witte wijn van de airén (wereldwijd de meest verbouwde witte druif) probeert in plaats van die houtgerijpte chardonnay, die bovendien nog veel duurder is. En misschien biedt die wijn van de xinomavro-druif die nergens anders is te vinden dan in dat Griekse dorpswinkeltje toch net even wat meer dan de Chileense merlot uit de plaatselijke supermarkt die je al kent. Met het oog op de vakantie is het dus echt aan te bevelen om eens te experimenteren en de lokale specialiteiten te proberen.
Wijn drinken is zoeken, proeven, proberen. Soms heb je een wrange, muffe tegenvaller, maar daardoor zijn die pareltjes die je ook kunt treffen zo bijzonder. Ik zou dus zeggen, probeer en proef.

Wij zitten de komende weken in Italië, ergens tussen Barolo en Barbaresco … De kenner weet dan genoeg: de volgende bijdrage zal over Italiaanse wijnen gaan.

Recentelijk hadden we een proeverij – of eigenlijk meer een snelcursus – voor zo’n dertig collega’s, vooral vrouwen. In korte tijd lieten we in groepjes zes wijnen de revu passeren, twee wit, twee rosé en twee rood. Relatief een te grote vertegenwoordiging voor de rosé, zo zal de kenner direct zeggen. Toch waren dat de wijnen die de meeste aandacht kregen. De tijd van het jaar zal meegespeeld hebben, de jonge leeftijd van de deelnemers, misschien het geslacht. Ik vond het hoe dan ook opvallend dat de rosé zo prominent besproken werd. Misschien ook omdat we twee uiteenlopende versies presenteerden (een donkere, peperige uit Navarra en een zachtrose, bloemige uit de Languedoc), maar toch …

Even wat feitjes: in de zomer is meer dan 25% van de wijn die in ons land wordt gedronken rosé. Deze consumptie komt grotendeels voor rekening van consumenten onder de 40 jaar. Over een heel jaar is meer dan 15% van de geconsumeerde wijn rosé. Indrukwekkende cijfers, als je bedenkt dat in 1997 nauwelijks rosé gedronken werd. Overigens is slechts één op de vier rosédrinkers man. Zonder overdrijving kun je zeggen dat rosé zijn plekje wel heeft veroverd. Dat komt ook doordat steeds meer wijnmakers ook serieus bezig zijn om een rosé te maken. Rosé is dus geen minderwaardige wijn meer zoals is het verleden vaak (wie herinnert zich nog de Matteus-rose of de Rosé d’Anjou uit de jaren zeventig?), maar veelal ook een goed gemaakte, smaakvolle, evenwichtige wijn. En juist door die toegenomen vraag kunnen wijnmakers ook steeds meer op zoek naar een eigen smaak, waardoor ieder wijndrinker een rosé kan vinden die past bij zijn of haar smaak of juist bij een specifiek moment of specifiek gerecht. Zo zie je steeds meer verstokte wit-drinkers weleens zondigen met een pittiger rosé of juist de rood-adepten een frissere rosé kiezen.

Wie echt rosé wil kiezen kan eind van de maand terecht in Zandvoort. Op het evenement "Rosé aan Zee" zijn op 28 juni a.s. meer dan 150 rosé’s te proeven: www.wijnpers.nl/rose

U gelooft het misschien niet, maar ze bestaan echt: opvouwbare glazen. Ik trof ze in een recente advertentie, waarin allerlei vakantie-items werden aangeprezen. Nadere bestudering leerde me dat het feitelijk ging om een wijnglas waar het voetje van los te koppelen was. En dat kon dan weer als een dekseltje op het glas. En dat zou in de vakantiekoffer of -rugzak dan weer ruimte besparen en scherven voorkomen.
Blijkbaar is er een markt voor dit soort dingen, bedacht ik. En daarop doordenkend kon ik er nog wel enig begrip voor opbrengen, want die lekkere rosé voor de tent of die smakelijke verdicchio ergens onderweg smaakt in een plastic bekertje toch net even minder, ten minste dat denken we. En als je dat denkt, dan is het zo. Ik betoogde het al eens meer: echt proeven, de sensatie van lekkere wijn, genieten van wijn is ook een kwestie van ambiance, gezelschap, gelegenheid en blijkbaar ook gereedschap.

Om die reden neem ik op een picknick met wijn of op een kampeervakantie dan ook graag echt glas mee voor de wijn die dat moet bekronen. Dat is overigens geen opvouwbaar glaswerk, maar een eenvoudig waterglas. Vrijwel onbreekbaar en op de een of andere manier toch gezelliger dan een plastic bekertje. Maar voor wie wil, de opvouwbare glazen zijn hier verkrijgbaar …